Al-Oleh Nadiah Zamlus

Ghazali ilmuan ulung pemikiran Islam yang dikenali di serata
dunia. Karyanya dalam bidang tasawuf dan falsafah bukan hanya menjadi
rujukan umat tetapi dipelajari dunia Barat.


Selain Ihya Ulumuddin, atau menghidupkan ilmu-ilmu agama, diakui
karya agung beliau, kitab Tahafut al-Falasifah terus mencetuskan polemik
tentang filsafat dalam dunia Islam.


Apa berlaku dalam hidup Abu Hamid Muhammad ibnu Muhammad al-Ghazali
sehingga mampu mencerakinkan hujah-hujah yang sehingga kini mempengaruhi
pemikir Islam dan Barat?


Perihal itu dinukilkan sejarawan William Montgomery Watt menerusi
bukunya, Muslim Intellectual: A study of al-Ghazali terbitan 1963 yang
diterjemahkan melalui geran Kerajaan Negeri.


Profesor Universiti Edinburgh itu, sepanjang hayatnya mempromosikan
hidup toleransi antara agama, sering dikenali melalui buku Muhammad at
Mecca (1953), Muhammad at Medina (1956) dan Muhammad Prophet and
Statesman (1961).


Antara siri kitab Ihya Ulumuddin tulisan Imam al-Ghazali terbitan Inisiatif Buku Darul Ehsan (IBDE). Foto SELANGORKINI

Naskhah terjemahan Watt yang diusahakan bawah Siri Pencerahan
Selangor oleh Inisiatif Buku Darul Ehsan (IBDE) dengan judul Imam
al-Ghazali: Hayat & Jasa Ilmuwan Ulung.


Karya terjemahan riwayat hidup al-Ghazali itu, dengan kerjasama Media
Selangor Sdn Bhd, dijangka mula dijual di Pesta Buku Antarabangsa Kuala
Lumpur antara 26 Mei hingga 4 Jun.


Pengarah IBDE Farhan Affandi mengakui hampir tiada buku dalam bahasa
Melayu berkisar kehidupan al-Ghazali pernah diterbitkan. Justeru
pihaknya memilih karya Watt kerana beliau sarjana sejarah yang cukup
mengenali karya al-Ghazali.


“Buku ini dipilih mengisi kekosongan itu. Karya Watt menarik kerana
pengarangnya memberi tumpuan kepada riwayat kecendekiawanan al-Ghazali,”
katanya kepada Selangorkini.


Teliti dan kritis


Mengambil masa lima bulan menyiapkan edisi bahasa Melayu,
penterjemahnya Abdullah Hussaini memaklumkan karya itu menggambarkan
al-Ghazali sebagai seorang ulama yang teliti, kritis dan sederhana.


“Sikap dan sifat beliau seharusnya dicontohi kita semua, baik sebagai
penuntut ilmu, pengajar, pemerintah mahupun orang awam,” katanya,
dengan menambah terjemahan buku itu dianggap edisi paling lengkap
melalui bantuan ahli keluarga Watt.


“Watt ada menyenaraikan pembetulan buku ini sebelum beliau meninggal
dunia. Semuanya kami kemas kini ke dalam edisi terjemahan berkenaan,”
katanya.


Sementara itu, IBDE juga rancak menterjemah Ihya Ulumuddin sejak awal
tahun ini. Dijangka selesai dalam tiga hingga empat tahun, 20 jilid
naskhah berbahasa Melayu itu diterjemah daripada 10 jilid teks Arab.


Usaha terjemahan Kitab Al-Ilmi (bab 1 Ihya Ulumuddin) oleh Zahid M
Naser dan Hilmi Marjunit dilakukan dengan teliti pada setiap perbahasan
al-Ghazali dalam karya itu. Jilid pertama dijangka terbit pada Jun.



Bagi menjulang karya hebat ini, Kerajaan Negeri menganjurkan Festival
Turath Islami Selangor antara 20 hingga 25 Mei dengan menampilkan
beberapa ulama dari luar negara, termasuk bekas mufti besar Mesir
Profesor Dr Ali Jum’ah Muhammad Abdul Wahab.


Program enam hari itu, yang dilancar Dato’ Menteri Besar Dato’ Seri
Amirudin Shari pada 1 Mei, bertujuan menyemarak lagi minat orang ramai
terhadap pemikiran al-Ghazali yang sudah bertapak di negara ini.


Program yang terbuka kepada orang ramai antaranya Seminar Penghayatan
Ihya’ Ulumuddin, Sama’ (Pembacaan) Sifat Nabi Ihya’ Ulumuddin dan
Ijazah Hadis Musalsal, serta Himpunan Ilmuan Muda Timur Tengah.


Mereka yang ingin menyertai Festival Turath Islami Selangor boleh merujuk semua program ini di laman www.turathislamiselangor.com


Sejak 2016, Kerajaan Negeri menyuntik sejumlah dana setiap tahun bagi
menterjemah karya-karya penting dunia dalam pelbagai bidang termasuk
Islam, sejarah, politik, falsafah, sastera dan seni.


Antara siri kitab Ihya Ulumuddin tulisan Imam al-Ghazali terbitan Inisiatif Buku Darul Ehsan (IBDE)

Dengan kerjasama Perbadanan Perpustakaan Awam Selangor, dan kini
Media Selangor, IBDE sebelum ini sudah menterjemah beberapa karya
al-Ghazali antaranya Al-Mustasfa: Intipati Ilmu Usul Fiqh, Penyelamat
daripada Kesesatan, Ciri Pemisah antara Islam dan Zindik, dan juga Ilmu
Kalam: Tegahan buat Orang Awam.


Judul asal Perihal Kesederhanaan dalam Beriktikad ialah al-Iqtisad fi
al-Iktiqad. Diterjemahkan Hilmi dan terbit pada 2018, karya ini
mengulas berkenaan konsep kesederhanaan.


Al-Ghazali berpesan jangan mudah-mudah mengkafirkan orang lain atas
perbezaan atau kesilapan memahami asas akidah Islam. Perbahasan lanjut
perihal isu takfiri, yang sudah berkembang pada zamannya, ditemukan
dalam Ciri Pemisah antara Islam dan Zindik.


Penyelamat Daripada Kesesatan merupakan terjemahan yang mendapat
permintaan paling meluas yang membahaskan perihal keraguan, golongan
pencari kebenaran, natijah falsafah dan bahaya mazhab ta’lim.


Buku terjemahan al-Ghazali


  • Ilmu Kalam: Tegahan Buat Orang Awam
  • Ciri Pemisah Antara Islam dan Zindik
  • Al-Mustasfa: Intipati Ilmu Usul Fiqh
  • Perihal Kesederhanaan Dalam Beriktikad
  • Penyelamat Daripada Kesesatan

Buku agama terjemahan IBDE


  • Muhammad: Riwayat Hidup Berdasarkan Sumber Terawal – Martin Lings
  • Apa Itu Tasawuf? – Martin Lings
  • Islam di Nusantara: Kitab Kuning, Pesantren dan Tarekat – Martin Van Bruinessen
  • Imam di Kota Paris: Kembara Seorang Imam
  • di Kota Paris – Rifa’a al-Tahtawi
  • Mencari Belerang Merah: Kisah Hidup Ibnu Arabi – Claude Addas
  • Amir Abdul Kadir: Sang Pendamai, Wali & Pahlawan – Ahmad Bouyerdene
  • Islam dalam Politik dan Pendemokrasian
  • di Indonesia – Robert W Hefner
  • Huraian al-Aqaid al-Nasafiyyah – Sa’duddin al-Taftazani
  • Penyucian Kalbu: Tanda Penyakit Hati dan Penawarnya – Hamza Yusuf
  • Abu Bakr as-Siddiq: Liku-liku Hayat & Pemerintahan Khalifah Pertama – Muhammad Hussein Haikal
  • Salahuddin al-Ayubi: Raja Penakluk – John Man
  • Manusia dan Alam Tabii: Kemelut Ruhani Manusia Moden – Seyyed Hossein Nasr